வாடிகா - அக்தூபர 2009

“வாடிகா” – ஸமகாலீந கவிதா கே இஸ உபவந மேஂ ப்ரமண கரதே ஹுஏ அபீ தக ஆப அநாமிகா, பகவத ராவத, அலகா ஸிந்ஹா, ரஂஜநா ஸ்ரீவாஸ்தவ, ஹரகீரத கலஸீ ‘ஹகீர’, ஸுரேஸ யாதவ, ராமேஸ்வர காம்போஜ ‘ஹிமாஂஸு’ கீ கவிதாஏஂ ஔர ராஜேஸ ரேட்டீ, லக்ஷ்மீ ஸஂகர வாஜபேயீ, ராமகுமார கர்ஷக, ஆலோக ஸ்ரீவாஸ்தவ, ஸுரேந்த்ர ஸஜர, அநில மீத ஔர ஸேரஜஂக கர்க கீ கஜலேஂ பட சுகே ஹைஂ। இஸீ ஸ்ரர்ஂகலா கீ அகலீ கடீ கே ரூப மேஂ ப்ரஸ்துத ஹைஂ- ஸமகாலீந ஹிஂதீ கவிதா மேஂ அபநீ விஸிஷ்ட ஔர பர்தக பஹசாந ரகநே வாலீ ஸுபரிசித கவயித்ரீ காத்யாயநீ கீ ஸ்த்ரீ ஸே ஜுடீ தஸ சுநிஂதா கவிதாஏஂ…

தஸ கவிதாஏஂ - காத்யாயநீ

॥ஏக॥
இஸ ஸ்த்ரீ ஸே டரோ

யஹ ஸ்த்ரீ
ஸப குச ஜாநதீ ஹை
பிஂஜரே கே பாரே மேஂ
ஜால கே பாரே மேஂ
யஂத்ரணாகர்ஹோஂ கே பாரே மேஂ।

உஸஸே பூசோ
பிஂஜரே கே பாரே மேஂ பூசோ
வஹ பதாதீ ஹை
நீலே அநந்த விஸ்தார மேஂ
உடநே கே
ரோமாஂச கே பாரே மேஂ।

ஜால கே பாரே மேஂ பூசநே பர
கஹரே ஸமுத்ர மேஂ
கோ ஜாநே கே
ஸபநே கே பாரே மேஂ
பாதேஂ கரநே லகதீ ஹை।

யஂத்ரணாகர்ஹோஂ கீ பாத சிடதே ஹீ
காநே லகதீ ஹை
ப்யார கே பாரே மேஂ ஏக கீத।

ரஹஸ்யமய ஹைஂ இஸ ஸ்த்ரீ கீ உலடபாஸியாஂ
இந்ஹேஂ ஸமஜோ,
இஸ ஸ்த்ரீ ஸே டரோ।
0

॥தோ॥
பாஷா மேஂ சிப ஜாநா ஸ்த்ரீ கா

ந ஜாநே க்யா ஸூஜா
ஏக திந ஸ்த்ரீ கோ
கேல-கேல மேஂ பாகதீ ஹுஈ
பாஷா மேஂ ஸமா கஈ
சிபகர பைட கஈ।

உஸ திந
தாநாஸாஹோஂ கோ
நீஂத நஹீஂ ஆஈ ராத பர।

உஸ திந
கேல ந ஸகே கவிகண
அக்நிபிண்ட கே மாநிஂத
தபதே ஸப்தோஂ ஸே।

பாஷா சுப ரஹீ ஸாரீ ராத।

ருத்ரவீணா பர
கோஈ ப்ரசண்ட ராக பஜதா ரஹா।

கேவல பச்சே
நிர்பீக
கலியோஂ மேஂ கேலதே ரஹே।
0

॥தீந॥
ஸ்த்ரீ கா ஸோசநா ஏகாந்த மேஂ

சைந கீ ஏக ஸாஂஸ
லேநே கே லிஏ ஸ்த்ரீ
அபநே ஏகாந்த கோ புலாதீ ஹை।

ஏகாந்த கோ சூதீ ஹை ஸ்த்ரீ
ஸஂவாத கரதீ ஹை உஸஸே।

ஜீதீ ஹை
பீதீ ஹை உஸகோ சுபசாப।

ஏக திந
வஹ குச நஹீஂ கஹதீ அபநே ஏகாந்த ஸே
கோஈ பீ கோஸிஸ நஹீஂ கரதீ
துக பாஂடநே கீ
பஸ, ஸோசதீ ஹை।

வஹ ஸோசதீ ஹை
ஏகாந்த மேஂ
நதீஜே தக பஹுஂசநே ஸே பஹலே ஹீ
கதரநாக கோஷித கர தீ ஜாதீ ஹை !
0

॥சார॥
தேஹ ந ஹோநா

தேஹ நஹீஂ ஹோதீ ஹை
ஏக திந ஸ்த்ரீ
ஔர உலட-புலட ஜாதீ ஹை
ஸாரீ துநியா
அசாநக !
0

॥பாஂச॥
ஹௗகீ கேலதீ லடகியாஂ

ஆஜ ஸுக்ரவார கா திந ஹை
ஔர இஸ சோடே ஸே ஸஹர கீ யே லடகியாஂ
கேல ரஹீ ஹைஂ ஹௗகீ।
குஸ ஹைஂ லடகியாஂ
பிலஹால
கேல ரஹீ ஹைஂ ஹௗகீ
கோஈ டர நஹீஂ।

பௗல கே ஸாத தௌடதீ ஹுஈ
ஹாதோஂ மேஂ ஸாதே ஸ்டிக
வே ஹரீ காஸ பர தைரதீ ஹைஂ
சூல்ஹே கீ ஆஂச ஸே
மூஸல கீ தமக ஸே
தௌடதீ ஹுஈ
பஹுத தூர ஆ ஜாதீ ஹைஂ।

வஹாஂ இஂதஜார கர ரஹே ஹைஂ
உந்ஹேஂ தேகநே ஆஏ ஹுஏ வர பக்ஷ கே லோக
வஹாஂ அம்மா பைடீ ராஹ தகதீ ஹை
கி பேடியாஂ ஆஏஂ தோ
ஸஂதோஷீ மாதா கீ கதா ஸுநாஏஂ
ஔர
வே அபநா வ்ரத தோடேஂ।

வஹாஂ பாபூஜீ ப்ரதீக்ஷா கர ரஹே ஹைஂ
தப்தர ஸே லௌடகர
பகௌடீ ஔர சாய கீ
வஹாஂ பாஈ கூம-கூம கர லௌட ஆ ரஹா ஹை
சௌராஹே ஸே
ஜஹாஂ கடே ஹைஂ முஹல்லே கே ஸோஹதே
ரோஜ கீ தரஹ
லடகியாஂ ஹைஂ கி ஹௗகீ கேல ரஹீ ஹைஂ।

லடகியாஂ
பேநால்டீ கார்நர மார ரஹீ ஹைஂ
லடகியாஂ
பாஸ தே ரஹீ ஹைஂ
லடகியாஂ
'கோ...ல- கோ...ல' சில்லாதீ ஹுஈ
பீச மைதாந கீ ஓர பாக ரஹீ ஹைஂ।
லடகியாஂ
ஏக-தூஸரே பர டஹ ரஹீ ஹைஂ
ஏக-தூஸரே கோ சூம ரஹீ ஹைஂ
ஔர ஹஂஸ ரஹீ ஹைஂ।

லடகியாஂ பாஉல கேல ரஹீ ஹைஂ
லடகியோஂ கோ சேதாவநீ தீ ஜா ரஹீ ஹை
ஔர வே ஹஂஸ ரஹீ ஹைஂ
கி யஹ ஜிந்தகீ நஹீஂ ஹை
-இஸ பாத ஸே நிஸ்சிஂத ஹைஂ லடகியாஂ
ஹஂஸ ரஹீ ஹைஂ
ரேபரீ கீ சேதாவநீ பர।

லடகியாஂ
பாரிஸ கே பாத கீ
நம காஸ பர பிஸல ரஹீ ஹைஂ
ஔர கிர ரஹீ ஹைஂ
ஔர உட ரஹீ ஹைஂ

வே லஹரா ரஹீ ஹைஂ
சமக ரஹீ ஹைஂ
ஔர மைதாந கே அலக-அலக மோர்சோஂ மேஂ
ரஹ-ரஹகர உமட-குமட ரஹீ ஹைஂ।

வே சீக ரஹீ ஹைஂ
ஸீடீ மார ரஹீ ஹைஂ
ஔர பிநா ருகே பாக ரஹீ ஹைஂ
ஏக சோர ஸே தூஸரே சோர தக।

உநகீ புஷ்ட டாஂகேஂ சமக ரஹீ ஹைஂ
நர்த்ய கீ லயபத்த கதி கே ஸாத
ஔர லடகியாஂ ஹைஂ கி நிர்த்வந்த்வ நிஸ்சிந்த ஹைஂ
பிநா யஹ ஸோசே கி
முஂஹ திகாஈ கீ ரஸ்ம கரதே ஸமய
ஸாஸ க்யா ஸோசேகீ।

இஸீ தரஹ கேலதீ ரஹதீ லடகியாஂ
நிஸ்ஸஂகோச-நிர்பீக
தௌடதீ-பாகதீ ஔர ஹஂஸதீ ரஹதீஂ
இஸீ தரஹ
ஔர ஹம தேகதே ரஹதே உந்ஹேஂ।

பர ஸாம ஹை கி ஹோகீ ஹீ
ரேபரீ ஹை கி பாஜ நஹீஂ ஆஏகா
ஸீடீ பஜாநே ஸே
ஔர ஸ்டிக லடகாயே ஹாதோஂ மேஂ
ஏக பீஷண ஜஂக ஸே நிபடநே கீ
தையாரீ கரதீ லடகியாஂ லௌடேஂகீ கர।

அகர ஐஸா ந ஹோ தோ
ஸமய ருக ஜாஏகா
இந்த்ர-மருத-வருண ஸப குபித ஹோ ஜாஏஂகே
வஜ்ரபாத ஹோ ஜாஏகா, சக்ரவாத ஆ ஜாஏகா
கர பர பைடே
தேகநே ஆஏ வர பக்ஷ கே லோக
பைர படகதே சலே ஜாஏஂகே
பாபூஜீ குஸ ஆஏஂகே கரஜதே ஹுஏ மைதாந மேஂ
பாஈ தௌடதா ஹுஆ ஆஏகா
ஔர ஜோஂட பகடகர கஸீட லே ஜாஏகா
அம்மா கோஸேகீ-
'கிஸ கடீ மேஂ பைதா கியா தா
ஐஸீ குலச்சநீ பேடீ கோ!'
பாபூஜீ சீகேஂகே-
'ஸப தும்ஹாரா பிகாடா ஹுஆ ஹை !'
கர பிர ஏக அஂதேரே மேஂ டூப ஜாஏகா
ஸப ஸோ ஜாஏஂகே
லடகியாஂ கூரேஂகீ அஂதேரே மேஂ
கடியா பர சித்த லேடீ ஹுஈஂ
அம்மா கீ லம்பீ ஸாஂஸேஂ ஸுநதீஂ
இஂதஜார கரதீ ஹுஈஂ
கி அபீ வே ஆகர உநகா ஸிர ஸஹலாஏஂகீ
ஸோ ஜாஏஂகீ லடகியாஂ
ஸபநே மேஂ தௌடதீ ஹுஈ பௗல கே பீசே
ஸ்டிக கோ ஸாதே ஹுஏ ஹாதோஂ மேஂ
பர்த்வீ கே சோர பர பஹுஂச ஜாஏஂகீ
ஔர 'கோல-கோல' சில்லாதீ ஹுஈஂ
ஏக தூஸரே கோ சூமதீ ஹுஈஂ
லிபடகர தரதீ பர கிர ஜாஏஂகீ !
0

॥சஹ॥
ஸாத பாஇயோஂ கே பீச சம்பா

ஸாத பாஇயோஂ கே பீச
சம்பா ஸயாநீ ஹுஈ।

பாஂஸ கீ டஹநீ-ஸீ லசக வாலீ
பாப கீ சாதீ பர ஸாஂப-ஸீ லோடதீ
ஸபநோஂ மேஂ காலீ சாயா-ஸீ டோலதீ
ஸாத பாஇயோஂ கே பீச
சம்பா ஸயாநீ ஹுஈ।

ஓகல மேஂ தாந கே ஸாத
கூட தீ கஈ
பூஸீ கே ஸாத கூடே பர
பேஂக தீ கஈ
வஹாஂ அமரபேல பந கர உகீ।

ஜரபேரீ கே ஸாத கஂடீலீ ஜாடோஂ கே பீச
சம்பா அமரபேல பந ஸயாநீ ஹுஈ
பிர ஸே கர மேஂ ஆ தமகீ।

ஸாத பாஇயோஂ கே பீச ஸயாநீ சம்பா
ஏக திந கர கீ சத ஸே
லடகதீ பாஈ கஈ
தாலாப மேஂ ஜலகும்பீ கே ஜாலோஂ கே பீச
தபா தீ கஈ
வஹாஂ ஏக நீலகமல உக ஆயா।

ஜலகும்பீ கே ஜாலோஂ ஸே ஊபர உடகர
சம்பா பிர கர ஆ கஈ
தேவதா பர சடாஈ கஈ
முரஜாநே பர மஸல கர பேஂக தீ கஈ,
ஜலாயீ கஈ
உஸகீ ராக பிகேர தீ கஈ
பூரே காஂவ மேஂ।

ராத கோ பாரிஸ ஹுஈ ஜமடகர।

அகலே ஹீ திந
ஹர தரவாஜே கே பாஹர
நாகபநீ கே பீஹட கேரோஂ கே பீச
நிர்பய-நிஸ்ஸஂக சம்பா
முஸ்குராதீ பாஈ கஈ।
0

॥ஸாத॥
ப்ரார்தநா

ப்ரபு !
முஜே கௌரவாந்வித ஹோநே கே லிஏ
ஸச போலநே கா மௌகா தோ
பரோபகார கரநே கா
ஸ்வர்ணிம அவஸர தோ ப்ரபு முஜே।

போஜந தோ ப்ரபு, தாகி மைஂ
தும்ஹாரீ பக்தி கரநே கே லிஏ
ஜீவித ரஹ ஸகூஂ।
மேரே தரவாஜே பர தோடே ஸே கரீபோஂ கோ
பேஜ தோ
மைஂ பூகோஂ கோ போஜந கராநா சாஹதா ஹூஂ।

ப்ரபு, முஜே தாந கரநே கே லிஏ
ஸோநே கீ கிந்நியாஂ தோ।
ப்ரபு, முஜே வபாதார பத்நீ, ஆஜ்ஞாகாரீ புத்ர,
லாயக பாஈ ஔர ஸரீப படோஸீ தோ।

ப்ரபு, முஜே இஹலோக மேஂ
ஸுகீ ஜீவந தோ தாகி புடாபே மேஂ
பரலோக கீ சிந்தா கர ஸகூஂ।

ப்ரபு,
மேரீ ஆத்மா ப்ராயஸ்சித கரநே கே லிஏ
தடப ரஹீ ஹை
முஜே பாப கரநே கே லிஏ
ஏக ஔரத தோ !
0

॥ஆட॥
நஹீஂ ஹோ ஸகதா தேரா பலா

பேவகூப ஜாஹில ஔரத !
கைஸே கோஈ கரேகா தேரா பலா?
அமர்தா ஸேரகில கா தூநே
நாம தக நஹீஂ ஸுநா
பமுஸ்கில தமாம பஸ இதநா ஹீ
ஜாந ஸகீ ஹோ கி
இந்திரா காஂதீ இஸ முல்க கீ ராநீ தீஂ।
(பிர பீ தோ தும்ஹாரே பீதர கோஈ ப்ரேரணா கா ஸஂசார நஹீஂ ஹோதா)

ரஹ கஈ தூ நிபட கஂவார கீ கஂவார।

பீ.டீ. உஷா கோ தோ ஜாநதீ தக நஹீஂ
மார்கரேட அல்வா ஏக அஜூபா ஹை
தும்ஹாரே லிஏ।
'க க க க' ஆதா நஹீஂ
'மாநுஷீ' கைஸே படேகீ பலா!
கைஸே ஹோகா தும்ஹாரா பலா-
மைஂ தோ பரேஸாந ஹோ உடதா ஹூஂ
ஆஜிஜ ஆ கயா ஹூஂ மைஂ துமஸே।

க்யா கரூஂ மைஂ தும்ஹாரா?

ஹே ஈஸ்வர !
முஜே ஐஸீ ஔரத க்யோஂ நஹீஂ தீ
ஜிஸகா குச தோ பலா கியா ஜா ஸகதா
யஹ ஔரத தோ பஸ பாத ராஂத ஸகதீ ஹை
ஔர பச்சே ஜந ஸகதீ ஹை
இஸே பலா கைஸே முக்த கியா ஜா ஸகதா ஹை?
0

॥நௌ॥
அபராஜிதா

(ஸர்ஷ்டிகர்தா நே நாரீ கோ ரசதே ஸமய பிஸ்தர, கர, ஜேவர, அபவித்ர இச்சாஏஂ, ஈர்ஷ்யா, பேஈமாநீ ஔர துர்வ்யவஹார தியா --'மநு' )
உந்ஹோஂநே யஹீ
ஸிர்ப யஹீ தியா ஹமேஂ
அபநீ வஹஸீ வாஸநாஓஂ கீ தர்ப்தி கே லிஏ
தியா ஏக பிஸ்தர
ஜீவந கிஸநே கே லிஏ, ராக ஹோதே ரஹநே கே லிஏ
சௌகா-பரதந கரநே கே லிஏ பஸ ஏக கர
ஸமய-ஸமய பர
நுமாஇஸ கே லிஏ கஹநே பஹநாஏ
ஔர ஹமாரீ ஆத்மா கோ பராஜித கரநே கே லிஏ
லாத தியா உஸ பர
தமாம அபவித்ர இச்சாஓஂ ஔர துஷ்கர்மோஂ கா பார।

பர நஹீஂ கர ஸகே பராஜித வே
ஹமாரீ அஜேய ஆத்மா கோ
உநகே உத்தராதிகாரீ
ஔர பிர உநகே உத்தராதிகாரியோஂ கே உத்தராதிகாரீ பீ
நஹீஂ பராஜித கர ஸகே ஜிஸ தரஹ
மாநவதா கீ அமர-அஜய ஆத்மா கோ
உஸீ தரஹ நஹீஂ பராஜித கர ஸகே வே
ஹமாரீ அஜேய ஆத்மா கோ
ஆஜ பீ வஹ ஸஂகர்ஷரத ஹை
நித-நிரஂதர
உநகே ஸாத
ஜிநகே பாஸ கோநே கோ ஸிர்ப ஜஂஜீரேஂ ஹீ ஹைஂ
பில்குல ஹமாரீ ஹீ தரஹ !
0

॥தஸ॥
மாஂ கே லிஏ ஏக கவிதா

வஹாஂ
அபீ பீ ஸந்நாடா காதா ரஹதா ஹை
உதாஸ,பீகீ துநோஂ பர
பராஜித ஆத்மாஓஂ கா கீத।

பீலீ தூப மேஂ
பத்தே ஜடதே ரஹதே ஹைஂ
ஜூடே பரதந இந்தஜார கரதே ரஹதே ஹைஂ
நல கே நீசே
ஸாம ஹோநே கா।

ஏக ஜோடீ கிஸீ ஹுஈ சப்பலேஂ
தகீ-ஹாரீ தாகில ஹோதீ ஹைஂ கர மேஂ
திந பர கீ பூரீ தகாந
ஸரீர ஸே உதரகர பஸர ஜாதீ ஹை
கர-ஆஂகந மேஂ।

இந்தஜார ஆஂகோஂ மேஂ உதர ஆதா ஹை
உம்மீதோஂ கீ தரஹ
கி சோடீ-ஸீ லஹர கீ தரஹ
ஏக பஸ்தா உசலதா ஹுஆ கர ஆதா ஹை
பரதந மேஂ டஂகா டண்டா காநா
முஸ்கராநே லகதா ஹை।

பார்ஸ்வ மேஂ கூஂஜதா
உதாஸீ கா ஸஂகீத மத்திம பட ஜாதா ஹை।

தாஹ-ஸஂஸ்கார ஸே லௌடே பாஂவோஂ கீ தரஹ
ஆதஂக கர மேஂ தாகில ஹோதா ஹை
ஸாம கே அஂதேரே கே ஸாத
பல்ப கீ பீமார ரௌஸநீ மேஂ
தப்தர கே காகஜாத கோலகர பைட ஜாதா ஹை।

பஸ்தா பைடா ஹுஆ
ஸபக யாத கரநே லகதா ஹை
புந: கூஂஜநே லகதா ஹை ஸந்நாடே கா வஹீ ஸஂகீத
தீரே-தீரே கர்ராடோஂ மேஂ தப்தீல ஹோதா ஹுஆ।

ஏக தகீ ஹுஈ ப்ரதீக்ஷா
பராமதே மேஂ நிருத்தேஸ்ய கூமதீ ஹை
சௌகா-பரதந கே காம நிபடாநே கே பாத।

ஸந்நாடா காதா ரஹதா ஹை
ஏக உதாஸ பூடே பஜந கீ தரஹ
பராஜித ஆத்மாஓஂ கா கீத।

தலகர மேஂ ஸபேத பௌநே ராக்ஷஸ
ஸிஸகாரீ பரதே ஹைஂ
தீவார பர லடகீ தஸ்வீர கே பீசே
கோஂஸலா பநாஏ ஹுஏ கபூதர
பஂக படபடாதே ஹைஂ।

திந பர கே தகே ஹுஏ ஹாத
கூமதே ஹைஂ ஆலஸ பாவ ஸே
ஏக நந்ஹேஂ ஸரீர பர
பய கோ தூல கீ தரஹ போஂசதே ஹுஏ।

ப்யார பரீ உநீஂதீ -ஸீ லோரீ
உம்மீதேஂ காநே லகதீ ஹை।

ஜீவந ஸுகபுகாதா ஹை
கரவட பதலகர
கலே மேஂ பாஂஹேஂ டால நிஸ்சிந்த ஹோ ஜாதா ஹை।

பார்ஸ்வ மேஂ கூஂஜதா ரஹதா ஹை
பராஜித ஆத்மாஓஂ கா வஹீஂ கீத
ஸபநோஂ பர காலிக கீ தரஹ சாதா ஹுஆ।

சூல்ஹே கீ ராக கீ பரதோஂ கே பீச ஸே
சிஂகாரியாஂ ஜாஂகதீ ரஹதீ ஹைஂ
ஹல்கீ-ஸீ லால ரோஸநீ பிகேரதீ ஹுஈஂ।
00
ஜந்ம : 7 மஈ 1959
ஸிக்ஷா : ஏம.ஏ., ஏம.பில.(ஹிந்தீ)
விகத 24 வர்ஷோஂ ஸே விபிந்ந பத்ர-பத்ரிகாஓஂ மேஂ ராஜநீதிக-ஸாமாஜிக-ஸாஂஸ்கர்திக விஷயோஂ பர ஸ்வதஂத்ர லேகந। லகபக ஸாத வர்ஷோஂ தக 'நவபாரத டாஇம்ஸ' ஔர 'ஸ்வதஂத்ர பாரத' கீ ஸஂவாததாதா கே ரூப மேஂ பீ காம கியா। ஸஂப்ரதி : ஸ்வதஂத்ர லேகந।
கவிதாஏஂ ஹிந்தீ கீ அதிகாஂஸ பத்ர-பத்ரிகாஓஂ மேஂ ப்ரகாஸித। குச கவிதாஏஂ அஂக்ரேஜீ, பஂஜாபீ, மராடீ, குஜராதீ மேஂ அநுதித-ப்ரகாஸித। ஆதா தர்ஜந கஹாநியாஂ ப்ரகாஸித।
சேஹரோஂ பர ஆஂச, ஸாத பாஇயோஂ கே பீச சம்பா, இஸ பௌருஷபூர்ண ஸமய மேஂ, ஜாதூ நஹீஂ கவிதா, புடபாத பர குர்ஸீ, ராக அஂதேரே கீ பாரிஸ மேஂ(ஸபீ கவிதா ஸஂகலந), துர்க த்வார பர தஸ்தக (ஸ்த்ரீ-ப்ரஸ்ந விஷயக நிபந்தோஂ கா ஸஂகலந), ஷடயஂத்ரரத் மர்தாத்மாஓஂ கே பீச(ஸாம்ப்ரதாயிக, பாஸீவாத, புத்திஜீவீ ப்ரஸ்ந ஔர ஸாஹித்ய கீ ஸாமாஜிக பூமிகா பர கேந்த்ரித நிபந்தோஂ கா ஸஂகலந), குச ஜீவந்த, குச ஜ்வலந்த(ஸமாஜ, ஸஂஸ்கர்தி ஔர ஸாஹித்ய பர கேந்த்ரித நிபந்தோஂ கா ஸஂகலந), ப்ரேம, பரம்பரா ஔர வித்ரோஹ( ஸோதபரக நிபந்த) ப்ரகாஸித।
ஸமகாலீந பாரதீய ஸ்த்ரீ கவியோஂ கே பேஂகுஇந த்வாரா ப்ரகாஸித ஸஂகலந 'இந தேயர ஓந வௗயஸ' மேஂ கவிதாஏஂ ஸாமில।
க்ராந்திகாரீ வாமபஂதீ ராஜநீதி ஸே அநுப்ரமாணித ஸாமாஜிக ஸக்ரியதா, ஸாஂஸ்கர்திக மோர்சே வ நாரீ மோர்சே கே ஸாத ஸாத மஜதூர மோர்சே பர பீ ஸக்ரிய।
ஸம்பர்க : டீ-68, நிராலா நகர, லகநஊ-226020
ஈ-மேல :katyayani.lko@gmail.com
தூரபாஷ : 09936650658