மகர ஸஂக்ராந்தி கா த்யௌஹார வைஸே தோ பூரே பாரத வர்ஷ மேஂ படீ ஹீ தூமதாம ஸே மநாயா ஜாதா ஹை ஔர யஹீ த்யௌஹார ஹமாரே தேஸ கே அலக-அலக ஹிஸ்ஸோஂ மேஂ அலக-அலக நாம ஔர தரீகே ஸே மநாயா ஜாதா ஹை। இஸ த்யௌஹார கோ ஹமாரே உத்தராகண்ட மேஂ "உத்தராயணீ" கே நாம ஸே மநாயா ஜாதா ஹை ததா கடவால மேஂ இஸே பூர்வீ உத்தர ப்ரதேஸ கீ தரஹ "கிசடீ ஸஂக்ராந்தி" கே நாம ஸே மநாயா ஜாதா ஹை। குமாஊஂ மேஂ யஹ த்யௌஹார ஸ்தாநீய பாஷா மேஂ குகுதியா கே நாம ஸே ஜாநா ஜாதா ஹை யஹ கூமாஊஂ ஸபஸே படா த்யௌஹார மாநா ஜாதா ஹை ஔர மைஂ ஸமஜதா ஹூஂ கி யஹ ஏக ஸ்தாநீய பர்வ ஹோநே கே ஸாத ஸாத ஹமாரா ஸ்தாநீய லோக உத்ஸவ பீ ஹை। க்யோஂகி இஸ திந ஏக விஸேஷ ப்ரகார க வ்யஂஜந குகுத பநாயா ஜாதா ஹை ஜிஸ காரண கூமாஊஂ மேஂ மகர ஸஂக்ராந்தி கோ ஊத்தராயணீ கே ஸாத ஸாத குகுதியா த்யார கே நாம ஸே ஜ்யாதா ஜாநா ஜாதா ஹை।
குகுதே பநாநே கீ பீ அபநீ அலக தரஹ கீ பரஂபரா ஹை, யஹ ஏக ஐஸா வ்யஂஜந ஹை ஜோ கேவல இஸ அவஸர பர ஹீ பநாயா ஜாதா ஹை। வைஸே பநாநே மேஂ யஹ கோஈ விஸிஷ்ட ரைஸீபீ நஹீ ஹை। ஸபஸே பஹலே பாநீ கரம கரகே உஸமேஂ குட டாலகர சாஸ்நீ பநா லீ ஜாதீ ஹை, பிர ஆடா சாநகர இஸே ஆடே மேஂ மிலாகர கூஂத லியா ஜாதா ஹை। ஜப ஆடா ரோடீ பநாநே கீ தரஹ தையார ஹோ ஜாதா ஹை தோ ஆடே கீ கரீப 6" லம்பீ ஔர கநிஷ்கா கீ மோடாஈ கீ பேலநாகார ஆகர்தியோஂ கோ ஹிந்தீ கே 4 கீ தரஹ மோட்கர நீசே ஸே பஂத கர தியா ஜாதா ஹை। இந 4 கீ தரஹ திகநே வாலீ ஆகர்தியோஂ கோ ஸ்தாநீய பாஷா மேஂ குகுதே கஹதே ஹைஂ। குகுதோஂ கே ஸாத ஸாத இஸீ ஆடே ஸே அந்ய தரஹ கீ ஆகர்தியாஂ பீ பநாயீ ஜாதீ ஹைஂ, ஜைஸே அநார கா பூல, டமரூ, ஸுபாரீ, டோகரீ, தலவார ஆதி பர ஸாமுஹிக ரூப ஸே இநகோ குகூத கே நாம ஸே ஹீ ஜாநா ஜாதா ஹை। குகுதே பநாநே கா க்ரம தோபஹர கே பாத கரீப 2:00 - 3:00 பஜே ஸே ஸுரு ஹோ ஜாதா ஹை ஜிஸமேஂ பரிவார கா ஹர ஸதஸ்ய யோகதாந கரதா ஹை।
ஆடே கீ ஆகர்தியாஂ பந ஜாநே கே பாத இநகோ ஸுகாநே கே லிஏ பைலாகர ரக தியா ஜாதா ஹை। ராத தக ஜப குகுதே ஸூக கர தோடா டோஸ ஹோ ஜாதே ஹை தோ உநகோ கீ யா வநஸ்பதி தேல மேஂ மேஂ பூரியோஂ கீ தரஹ தலா ஜாதா ஹை। வைஸே இஸ ஸமய தக பச்சே ஸோ ஜாதே ஹை பர அகர பச்சோஂ கீ உத்ஸுக்தா அதிக ஹுயீ தோ கிஸீ கோ பீ தலதே ஸமய பாத கரநே கே மநாஹீ ரஹ்தீ ஹை। ஹமேஂ தோ பசபந மேஂ யஹ கஹ கர ஸாந்த ரஹ்நே கோ கஹா ஜாதா தா கி அகர ஸோர கரோகே தோ குகுதே உட ஜாயேஂகே। இஸகா முக்ய காரண யஹ ஹை கி இஸஸே ரஸோஇயே கா த்யாந பஂக நா ஹோ, துஸரா காரண யஹ பீ ரஹதா ஹை கி தூக கே சீடே அகர கர்ம தேல மேஂ படேஂகே தோ தேல கே சீஂடே பீ காபீ நுகஸாந கர ஸகதே ஹைஂ। பர ஏக விஸேஷ பாத யஹ ரஹதீ ஹை கி குகுதே கௌஓஂ கோ கிலாநே ஸே பஹலே கோஈ நஹீ கா ஸகதா।
குகுதோஂ கோ தலநே கே பாத இநகீ மாலா பநாயீ ஜாதீ ஹை ஜிஸே ஔர ஸுந்தர பநாநே கே மாலா மேஂ மூஂகபலீ, ஸ்தாநீய பல ஜைஸே மாலடா/நாரஂகீ, பாதாம கீ கரீ யா அந்ய மேவே பீ பிரோயே ஜாதே ஹைஂ। குகுதோஂ கீ மாலா பநாநே கே பாத இநகோ அகலே திந கௌஓஂ கிலாநே கீ தையாரீ கே ஸாத ஸஂபாலகர ரக தியா ஜாதா ஹை।
கூமாஊஂ கே அல்மோடா, சம்பாவத, நைநீதால ததா உதமஸிஂஹநகர ஜநபதீய க்ஷேத்ரோஂ மேஂ மகர ஸஂக்ராந்தி கோ (அர்தாத மாக மாஸ கே 1 கதே கோ) குகுதே பநாயே ஜாதே ஹைஂ ஔர அகலீ ஸுபஹ (2 கதே மாக கோ) கோ கௌவே கோ தியே ஜாதே ஹைஂ (கௌஓஂ கோ பிதரோஂ கா ப்ரதீக மாநகர யஹ பிதரோஂ கோ அர்பண மாநா ஜாதா ஹை)। வஹீஂ ராமகஂகா பார கே பிதௌராகட ஔர பாகேஸ்வர அஂசல மேஂ மகர ஸஂக்ராந்தி கீ பூர்வ ஸஂத்யா (பௌஷ மாஸ கே அஂதிம திந அர்தாத மஸாந்தி) கோ ஹீ குகுதே பநாயே ஜாதே ஹைஂ ஔர மகர ஸஂக்ராந்தி அர்தாத மாக 1 கதே கோ கௌவே கோ கிலாயே ஜாதே ஹைஂ।
வைஸே தோ பஹாடோ மேஂ கௌஏ கோ ப்ரிய மாநா ஜாதா ஹை ஔர தடகே உஸகா ஸ்வர கர கே ஆஸ பாஸ ஸுநாயீ தேநா ஸுப மாநா ஜாதா ஹை பர இஸ திந கௌஓஂ கீ விஸேஷ பூச ரஹதீ ஹை। சோடே-சோடே பச்சே பீ தடகே உட, ஸ்நாந கரகே தையார ஹோ ஜாதே ஹைஂ ஔர குகுதோஂ கீ மாலா பஹந கர கௌவே கோ ஆவாஜ லகாதே ஹைஂ;
காலே கௌவா கா-கா, யே குகுதீ கா ஜா
காலே கௌவ்வா கா-கா, பூஸ கீ ரோடீ மாகே கா
இஸீ ப்ரகார கே கஈ நாரே ஹைஂ ஜைஸே
காலே கௌஆ காலே, குகுதி மாலா கா லே ஆதி
இஸகே பாத ஸுரூ ஹோதா ஹை ரிஸ்தேதாரோஂ ததா மித்ரகணோஂ கே கர-கர குகூதே பாஂடநே கா ஸிலஸிலா ஔர யஹ கஈ திநோஂ தக சலதா ரஹதா ஹை। ஜோ ஸத்ஸ்ய கர ஸே தூர ரஹதே ஹைஂ உநகே லிஏ குகூதே ஸம்பால கர ரக தியே ஜாதே ஹைஂ, ஜிஸஸே ஜப வஹ கர பர ஆயேஂ தோ உநகோ காநே கே லிஏ தியே ஜா ஸகேஂ। ஜோ லோக அபநே கர ஸே தூர ரஹதே ஹைஂ உநகோ பீ குகூதே காநே கா ஈந்தஜார ரஹதா ஹை। ஆஜகல குகூதே ப்ரியஜநோஂ தக பார்ஸல ஔர கோரியர கே மாத்யம ஸே பீ பேஜே ஜாநே லகே ஹைஂ। வைஸே குகூதியா கே திந குகூதே பநாநே கே பாத இநகோ ஆவஸ்யகதாநுஸார பஸந்த பஂசமீ தக பநாயா ஜா ஸகதா ஹை, பர இஸ திந இநகோ ஹர கர மேஂ பநாயா ஜாநா ஆவஸ்யக ஹோதா ஹை।
குகுதியா த்யார ஸே ஸம்பதித ஏக கதா ப்ரசலித ஹை....
கஹா ஜாதா ஹை கி கூமாஊஂ மேஂ ஏக ராஜா தா ஜிஸகே மஂத்ரீ கா நாம குகுதியா தா। குகுதியா ஏக குஸல யோத்தா ஹோநே கே ஸாத ஸாத படா ஹீ மஹத்வாகாஂக்ஷீ பீ தா। தீரே தீரே உஸகீ மஹத்வாகாஂக்ஷா இதநீ பட கயீ கி வஹ குத ராஜா பநநே கீ ஸோசநே லகா। ஏக பார ஜப வஹ அபநே கிஸீ ஸாதீ கே ஸாத ராஜா கோ மாரகர குத ராஜா பநநே கா ஷட்யந்த்ர பநா ரஹா தா தோ ஏக கௌஏ நே உநகீ பாதேஂ ஸுந லீ। கௌஆ படா ஹீ சதுர பக்ஷீ ஸமஜா ஜாதா ஹை, ஜிஸ காரண ஹீ பால கதாஓஂ மேஂ ப்யாஸே கௌஏ கீ கஹாநீ படீ ப்ரஸித்த ஹை।
கௌவ்வே கோ ஜைஸே ஹீ ராஜா கீ ஹத்யா கீ ஸாஜிஸ கீ ஜாநகாரீ ஹுயீ, உஸநே துரந்த ஆகர ராஜா கோ இஸ பாரே மேஂ ஸூசித கர தியா। ராஜா கோ பஹலே தோ விஸ்வாஸ நஹீ ஹுஆ பரந்து உஸநே குகுதியா கோ கிரபதார கர காராகார மேஂ டால தியா। ஜிஸகே பாத ஜாஂச மேஂ பாத ஸஹீ பாயே ஜாநே பர ராஜா த்வாரா மஂத்ரீ குகுதியா கோ மர்த்யுதஂட மிலா। கௌஏ கீ இஸ சதுராஈ ஔர ராஜா கே ப்ரதி ராஜபக்தி ஸே ராஜா படா ப்ரபாவித ஹுஆ ஔர உஸநே ராஜ்ய பர மேஂ கோஷணா கரவா தீ கி மகர ஸஂக்ராந்தி கே திந ஸபீ ராஜ்யவாஸீ கௌவ்வோ கோ பகவாந பநா கர கிலாஏஂகே। தபீ ஸே கௌஓஂ கே ப்ரதி ஸௌஹார்த ப்ரகட கரநே வாலே இஸ அநோகே த்யௌஹார கோ மநாநே கீ ப்ரதா கீ ஸுரூவாத மாநீ ஜாதீ ஹை।
விஸ்வ மேஂ பஸு பக்ஷியோஂ ஸே ஸம்பஂதித கஈ த்யோஹார மநாயே ஜாதே ஹைஂ பர கௌஓஂ கோ விஸேஷ வ்யஂஜந கிலாநே கா யஹ அநோகா த்யௌஹார உத்தராகண்ட கே குமாஊஂ அஂசல கே அலாவா ஸாயத கஹீஂ நஹீ மநாயா ஜாதா ஹை। வைஸே கௌஏ கீ சதுராஈ கே பாரே மேஂ கஹாவத ஹை கி மநுஷ்யோஂ மேஂ நௌஆ ஔர ஜாநவரோஂ மேஂ கௌஆ அர்தாத மாநவோஂ மேஂ நாஈ ஔர ஜாநவரோஂ மேஂ கௌஆ ஸபஸே புத்திமாந ஹோதே ஹைஂ। கௌஏ கீ சதுராஈ கே பாரே மேஂ கஈ வைஜ்ஞாநிக ஸோத பீ ஹோ சுகே ஜிநஸே பீ இஸ பாத கீ புஷ்டி ஹுயீ ஹை கி கௌஏ கா மஷ்திஷ்க அந்ய பஸு-பக்ஷியோஂ ஸே அதிக விகஸித ஹோதா ஹை।
காலே கவா காலே, குகுதீ மாவா கா லே - குகுதீ த்யௌஹார முபாரக !
ராஜேஸ ஜோஸீ -
குமாஉநீ ரஸ்மோ-ரிவாஜ
