ப்ரஷ்டாசார கே விருத்த அந்நா ஹஜாரே ஔர பாபா ராமதேவ கீ யாத்ராஓஂ ஔர பாஜபா நேதா லாலகர்ஷ்ண ஆடவாணீ கீ ராஜநீதிக ரதயாத்ரா ஸே பஹலே ஹீ ஏக யாத்ரா ஸுரூ ஹோ சுகீ தீ। யஹ யாத்ரா பாரதீய ஏகதா பரிஷத் கே ஸ்ரீ பீ வீ ராஜகோபால நே ஸுரூ கீ தீ, வர்தமாந வ ப்ரஸ்தாவித பூமி அதிக்ரஹண காநூந கே விரோத மேஂ। பட்டா பாரஸௌல ஔர பாத மேஂ நௌஏடா மேஂ சல ரஹே கிஸாநோஂ கே விரோத ப்ரதர்ஸந கே பாத ஸே ஹீ யஹ காநூந பஹஸ கே தாயரே மேஂ ஆ கயா தா। ஹாலாஂகி அநேக விரோத ப்ரதர்ஸநோஂ கே பாத ஸரகார நே பூமி அதிக்ரஹண காநூந கா ஏக ஸஂஸோதித ப்ராரூப தையார கியா ஹை ஔர ஸீக்ர ஹீ உஸே ஸஂஸத மேஂ ப்ரஸ்துத பீ கியா ஜாநே வாலா ஹை, பரஂது அபீ ஸே ஹீ உந ஸஂஸோதநோஂ கீ பீ ஆலோசநா ஸுரூ ஹோ கஈ ஹை। பூமி அதிக்ரஹண, புநர்வாஸ ஔர புநர்ஸ்தாபந அதிநியம, 2011 நாமக இஸ ஸஂஸோதித ப்ராரூப கோ யதி ஹம கேவல ஸரஸரீ நிகாஹோஂ ஸே பீ படேஂ தோ ஏக பாத ஸாப ஹோ ஜாதீ ஹை। கம ஸே கம யஹ காநூந பாரத ஔர உஸகே கிஸாநோஂ வ கர்ஷி ஆதாரித அர்தவ்யவஸ்தா கே ஹித கே லிஏ பில்குல ஹீ நஹீஂ பநாயா கயா ஹை।
இஸ காநூந மேஂ கஈ விஸஂகதியாஂ தீஂ, ஜிநகா நிராகரண ப்ரஸ்தாவித ப்ராரூப மேஂ கியா கயா ஹை। இஸகே பாத பீ இஸ பர பர்யாப்த ஸவால கடே கியே ஜா ஸகதே ஹைஂ ஔர கிஏ ஜா பீ ரஹே ஹைஂ। ஹாலாஂகி ஸஂஸோதித ப்ராரூப மேஂ ஐஸே அநேக ஸவாலோஂ கா ஸமாதாந ப்ரஸ்துத கியா கயா ஹை। ஜைஸே ஸிஂசாஈ வாலீ பூமி கே பாரே மேஂ ப்ரஸ்தாவ ஹை கி ஏக ஜிலே மேஂ அதிகதம 5 ப்ரதிஸத ஸிஂசாஈ வாலீ பூமி கா ஹீ அதிக்ரஹண கியா ஜா ஸகதா ஹை। ஸாத ஹீ உதநீ ஹீ பஂஜர பூமி கோ கேதீ யோக்ய பநாநே கா பீ ப்ரஸ்தாவ ஹை। இஸீ ப்ரகார ஸஂஸோதித ப்ராரூப மேஂ விஸேஷ பரிஸ்திதியோஂ மேஂ லாப கா குச பாக பூமி கே மாலிக கோ தேநே கா பீ ப்ரஸ்தாவ ரகா கயா ஹை। குல மிலா கர தேகா ஜாஏ தோ ஏக அத்யஂத ஆகர்ஷக ஔர லுபாவநா ப்ரஸ்தாவ தையார கியா கயா ஹை। பஹரஹால, யதி த்யாந ஸே தேகேஂ தோ இஸ பூர்ண காநூந கீ மஂஸா பர ஹீ ப்ரஸ்ந சிஹ்ந கடா ஹோ ஜாதா ஹை। பஹலா ஔர ஸபஸே மஹத்வபூர்ண ஸவால யஹ ஹை கி ஆகிர இஸ காநூந கீ ஆவஸ்யகதா க்யோஂ ஹை ஔர கிஸகோ ஹை?
மௌலிக ரூப ஸே பூமி அதிக்ரஹண காநூந 1894 கா ஹை யாநீ கி இஸகா நிர்மாண அஂக்ரேஜோஂ நே 1894 மேஂ கியா தா। த்யாந தேநே கீ பாத யஹ ஹை கி 1894 ஸே குச ஹீ வர்ஷ பூர்வ 1876 மேஂ பாரத மேஂ கஂபநீ ராஜ ஸமாப்த ஹுஆ தா ஔர ப்ரிடிஸ ராஜ ஸுரூ ஹுஆ தா। இஸ காநூந கே மூல ப்ராரூப மேஂ பூமி அதிக்ரஹண கரநே கே உத்தேஸ்யோஂ மேஂ ஸாப ஸாப லிகா ஹுஆ ஹை கி ஜநஹித ஔர கஂபநியோஂ கே லிஏ பூமி கா அதிக்ரஹண கியா ஜாஏகா। அப யஹ கோஈ சுபீ ஹுஈ பாத நஹீஂ ஹை கி 1894 மேஂ பாரத மேஂ கிதநீ கஂபநியாஂ தீஂ। யஹ தோ இதிஹாஸ கா ஏக ஸாமாந்ய வித்யார்தீ பீ ஜாநதா ஹை கி உஸ ஸமய பாரத மேஂ கேவல ஏக ஹீ கஂபநீ தீ, ஈஸ்ட இஂடியா கஂபநீ। இஸ காநூந கா நிர்மாண கேவல உஸே பாயதா பஹுஂசாநே கே லிஏ கியா கயா தா। திகாவே கே லிஏ ஜநஹித ஸப்த பீ ஜோட தியா கயா தா। ஸ்வாதீநதா மிலநே கே பாத இஸ காநூந கீ கோஈ ஆவஸ்யகதா நஹீஂ தீ ஔர ந ஹீ இஸகா கோஈ உபயோக தா। பரஂது ஸ்வாதீந பாரத கே நஏ ஸாஸக யா தோ அத்யஂத மூர்க தே யா பிர ஏகதம தூர்த। உந்ஹோஂநே இஸ காநூந கோ யதாரூப பநாஏ ரகா தாகி பவிஷ்ய மேஂ இஸகா பாயதா உடாயா ஜா ஸகே।
யஹ ஏக தத்ய ஹை கி பூமி அதிக்ரஹண கா யஹ ஏக ஸாநதார காநூந ஹோநே கே பாவஜூத ஸ்வாதீநதா ஸே பஹலே ஔர பாத மேஂ பீ அந்யாந்ய விபிந்ந காரணோஂ ஸே பூமி அதிக்ரஹண கரநே கே கஈ காநூந ஔர பநாஏ கஏ। கஈ காநூந பஹலே ஸே பீ தே। ஜைஸே, பூமி அதிக்ரஹண (கநந) அதிநியம, 1885, பாரதீய ட்ராமவே அதிநியம, 1886। பாத மேஂ 1903 மேஂ ‘த வர்க்ஸ ஆப டிபேஂஸ ஏக்ட’ பநாயா கயா। ஸ்வாதீநதா கே பாத தோ பூமி அதிக்ரஹண கே காநூநோஂ கீ பாட ஆ கஈ। விபிந்ந காரணோஂ ஸே பூமி அதிக்ரஹண கரநே கே குல 13 காநூந பநாஏ கஏ। ஜைஸே, ரேல ஸேவா கே லிஏ, மேட்ரோ ரேல கே லிஏ, ராஜமார்கோஂ கே லிஏ, வித்யுதிகரண கே லிஏ, விஸ்தாபிதோஂ கே புநர்வாஸ கே லிஏ, ஆதி ஆதி। ஸவால யஹ ஹை கி க்யா யே 13 காரண ஜநஹித மேஂ நஹீஂ தே? யதி நஹீஂ தே தோ ஸரகார கோ இந காரணோஂ ஸே பூமி அதிக்ரஹண கரநே கா க்யா அதிகார ஹை? ஔர யதி தே தோ இந காநூநோஂ கீ அலக ஸே க்யா ஆவஸ்யகதா தீ? யே ஸவால ஹீ பூமி அதிக்ரஹண காநூந கீ மஂஸா கோ ஸஂதேஹ கே கேரே மேஂ லா தேதே ஹைஂ।
பாரதீய பரஂபரா மேஂ ப்ராகர்திக ஸஂஸாதநோஂ பர ராஜ்ய கா ஸ்வாமித்வ கபீ பீ நஹீஂ மாநா கயா। ப்ராகர்திக ஸஂஸாதந ஸாமுதாயிக ஸஂபத்தி மாநே ஜாதே தே। ராஜ்ய கீ பூமிகா கேவல நியாமக கீ ஹுஆ கரதீ தீ ஔர யஹீ ஜநதா கே ஹித மேஂ பீ தா। ப்ராகர்திக ஸஂஸாதநோஂ பர ராஜ்ய கே ஸ்வாமித்வ கீ அவதாரணா பாஸ்சாத்ய அவதாரணா ஹை ஔர இஸ அவதாரணா நே வஹாஂ பீ பர்யாப்த அநாசார ஔர ஹிஂஸா பைலாயா ஹை। அமரீகீ வித்வாந கார்ல போலாந்யீ அபநீ புஸ்தக “த க்ரேட ட்ராஂஸபார்மேஸந: த போல்ட்கல ஏஂட இகோநௗமிக ஓரிஜிந்ஸ ஆப ஆவர டாஇம” கே பஂத்ரஹவேஂ அத்யாய ‘மார்கேட ஏஂட நேசர’ மேஂ லிகதே ஹைஂ: “இஂக்லைண்ட மேஂ டயூடர்ஸ கே ஸாத கர்ஷிபரக பூஂஜீவாத விகஸித ஹுஆ। பூமி கோ கிஸாநோஂ கே குலோஂ ஔர காவோஂ கே ஸாஜே ஸ்வாமித்வ ஸே முக்த கர உஸே வ்யக்தியோஂ கீ நிஜீ வஸ்து பநா டாலா கயா। ஏநக்லோஜர்ஸ ததா கந்வர்ஜந்ஸ கீ ப்ரக்ரியா த்வாரா யஹ காம ஹுஆ ।
ஏநக்லோஜர கா அர்த தா ஸைகடோஂ யா தர்ஜநோஂ கிஸாநோஂ கீ பூமி கோ கிஸீ ஸம்பந்ந வ்யக்தி த்வாரா பாடே மேஂ கேர லேநா ததா ஸபீ கிஸாநோஂ கோ உஜாட கர பகா தேநா। கந்வர்ஜந கா அர்த தா – க்ஷேத்ர கே ஸபீ கிஸாநோஂ கோ பலபூர்வக கிஸீ காரகாநேதார கே நியஂத்ரண மேஂ லே லேநா ஔர உநகீ பூமி உஸ காரகாநேதார கீ கோஷித கர உஸ பர கப்ஜா கர லேநா। மில கே லியே ஔர மில-மஜதூரோஂ கீ பஸ்தியோஂ கே லிஏ உஸ ஜமீந கோ கிஸாநோஂ ஸே சீந லேநா। 18வீஂ ஸதாப்தீ கே ஆரம்ப மேஂ இஂக்லைண்ட ஔர ப்ராஂஸ தோநோஂ மேஂ யே தோநோ காம படே பைமாநே பர ஹுஆ। உந்நீஸவீஂ ஸதீ மேஂ ஔத்யோகிக கஸ்போஂ கீ வர்த்தி ஹுயீ தோ இலாகே கே இலாகே கேர லியே கயே தாகி காத்யாந்ந ஔர கச்சா மால கீ பூர்தி ஹோ ஸகே। பஹலே கிஸாநோஂ கோ ஜமீந தேதே ஸமய யஹ ப்யவஸ்தா ஹோதீ தீ கி வே உஸ பூமி கோ ரேஹந நஹீஂ ரக ஸகதே யா உஸகா வ்யாபாரிக உபயோக நஹீஂ கர ஸகதே। அப யஹ வ்யவஸ்தா கத்ம। யஹ ப்ரக்ரியா பஹுத வர்ஷோ சலீ। இஸ ப்ரக்ரியா கோ கஹீஂ நிஜீ பல ஏவஂ ஹிஂஸா ஸே ஸம்பந்ந கியா கயா, கஹீஂ ஊபர யா நீசே ஸே ஹுஈ க்ராஂதி த்வாரா, கஹீஂ யுத்த ஏவஂ விஜய ஸே, கஹீஂ காநூந பநாகர, கஹீஂ ப்ரஸாஸந கா தபாவ டாலகர, கஹீஂ தத்கால ஜோ ஸூஜ ஜாயே, வஹ உபாய அபநாகர।“ இஸகே பரிணாமஸ்வரூப லாகோஂ லோகோஂ கா விஸ்தாபந, பேரோஜகாரோஂ கா ஸஂக்யா மேஂ அபரிமித வர்த்தி ஔர பாரீ அநாசார பைதா ஹுஆ। லாகோஂ லோக அஸமய ஔர அகாரண விகாஸ கீ பேஂட சட கஏ யா சடா திஏ கஏ।
பிசலே திநோஂ ஜோ குச பீ தேஸ கே விபிந்ந பாகோஂ மேஂ ஹோ ரஹா ஹை, வஹ உபரோக்த கதந கோ ஹீ பிர ஸே ப்ரமாணித கர ரஹா ஹை। யஹ ஸாப ஹை கி ஸ்தாநீய ஸமாஜ கீ ஆவஸ்யகதா கா த்யாந ரகே பகைர ஔர பிநா உஸகீ ஸஹமதி கே பூமி அதிக்ரஹண கா கோஈ பீ காநூந தேஸ மேஂ பேரோஜகாரீ, அராஜகதா ஔர ஹிஂஸா ஹீ படாஏகா। ஸுரக்ஷா வ ராஷ்ட்ரீய மஹத்வ கே குசேக விஷயோஂ கே அலாவா ராஜ்ய த்வாரா பூமி கா அதிக்ரஹண ஸமஸ்யா கே அதிரிக்த ஔர குச நஹீஂ படாநே வாலா ஹை। அத: ஆவஸ்யகதா இஸ பாத கீ ஹை கி பூமி அதிக்ரஹண கே ஸபீ காநூநோஂ பர ஸமக்ரதா ஸே விசார கரகே கோஈ ஏக காநூந பநாயா ஜாஏ ஜிஸமேஂ கஂபநியோஂ கீ பஜாய ஜநதா கா ஹித ஸர்வோபரி ஹோ।



