’ப்ரஹ்மராக்ஷஸ’ ஔர ’அஂதேரே மேஂ’ வே ப்ரதிநிதி கவிதாஏஂ ஹைஂ ஜிநஸே முக்திபோத கீ கவிதா ஔர உநகீ ரசநா ப்ரக்ரியா கோ ஸமஜா ஜா ஸகதா ஹை . குபேரநாத ராய நே லிகா ஹை,ஜைஸே ’டிண்டர்ந ஐபீ’ ஔர ’இம்மௗர்டலிடீ ஓட’ கோ படகர வர்ட்ஸவர்த கோ யா ’ராம கீ ஸக்திபூஜா’ ,’பாதல ராக’ ஔர ’வநவேலா’ கோ பட கர நிராலா கோ பஹசாநா ஜா ஸகதா ஹை… வைஸே ஹீ இந தோ கவிதாஓஂ கோ பட கர முக்திபோத கே கவி-வ்யக்தித்வ கோ ஸமஜா ஜா ஸகதா ஹை . படேஂ கவிதா ’ப்ரஹ்மராக்ஷஸ’ :
ப்ரஹ்மராக்ஷஸ
ஸஹர கே உஸ ஓர கஂடஹர கீ தரப
பரித்யக்த ஸூநீ பாவடீ
கே பீதரீ
டண்டே அஂதேரே மேஂ
பஸீ கஹராஇயாஂ ஜல கீ…
ஸீடியாஂ டூபீ அநேகோஂ
உஸ புராநே கிரே பாநீ மேஂ…
ஸமஜ மேஂ ஆ ந ஸகதா ஹோ
கி ஜைஸே பாத கா ஆதார
லேகிந பாத கஹரீ ஹோ।
பாவடீ கோ கேர
டாலேஂ கூப உலஜீ ஹைஂ,
கடே ஹைஂ மௌந ஔதும்பர।
வ ஸாகோஂ பர
லடகதே குக்குஓஂ கே கோஂஸலே பரித்யக்த பூரே கோல।
வித்யுத ஸத புண்யோஂ கா ஆபாஸ
ஜஂகலீ ஹரீ கச்சீ கஂத மேஂ பஸகர
ஹவா மேஂ தைர
பநதா ஹை கஹந ஸஂதேஹ
அநஜாநீ கிஸீ பீதீ ஹுஈ உஸ ஸ்ரேஷ்டதா கா ஜோ கி
தில மேஂ ஏக கடகே ஸீ லகீ ரஹதீ।
பாவடீ கீ இந முஂடேரோஂ பர
மநோஹர ஹரீ குஹநீ டேக
பைடீ ஹை டகர
லே புஷ்ப தாரே-ஸ்வேத
உஸகே பாஸ
லால பூலோஂ கா லஹகதா ஜௌஂர–
மேரீ வஹ கந்ஹேர…
வஹ புலாதீ ஏக கதரே கீ தரப ஜிஸ ஓர
அஂதியாரா குலா முஂஹ பாவடீ கா
ஸூந்ய அம்பர தாகதா ஹை।
பாவடீ கீ உந கஹராஇயோஂ மேஂ ஸூந்ய
ப்ரஹ்மராக்ஷஸ ஏக பைடா ஹை,
வ பீதர ஸே உமடதீ கூஂஜ கீ பீ கூஂஜ,
ஹடபடாஹட ஸப்த பாகல ஸே।
கஹந அநுமாநிதா
தந கீ மலிநதா
தூர கரநே கே லிஏ ப்ரதிபல
பாப சாயா தூர கரநே கே லிஏ, திந-ராத
ஸ்வச்ச கரநே–
ப்ரஹ்மராக்ஷஸ
கிஸ ரஹா ஹை தேஹ
ஹாத கே பஂஜே பராபர,
பாஂஹ-சாதீ-முஂஹ சபாசப
கூப கரதே ஸாப,
பிர பீ மைல
பிர பீ மைல!!
ஔர… ஹோடோஂ ஸே
அநோகா ஸ்தோத்ர கோஈ க்ருத்த மஂத்ரோச்சார,
அதவா ஸுத்த ஸஂஸ்கர்த காலியோஂ கா ஜ்வார,
மஸ்தக கீ லகீரேஂ
புந ரஹீஂ
ஆலோசநாஓஂ கே சமகதே தார!!
உஸ அகண்ட ஸ்நாந கா பாகல ப்ரவாஹ….
ப்ராண மேஂ ஸஂவேதநா ஹை ஸ்யாஹ!!
கிந்து, கஹரீ பாவடீ
கீ பீதரீ தீவார பர
திரசீ கிரீ ரவி-ரஸ்மி
கே உடதே ஹுஏ பரமாணு, ஜப
தல தக பஹுஂசதே ஹைஂ கபீ
தப ப்ரஹ்மராக்ஷஸ ஸமஜதா ஹை, ஸூர்ய நே
ஜுககர நமஸ்தே கர தியா।
பத பூலகர ஜப சாஂதநீ
கீ கிரந டகராயே
கஹீஂ தீவார பர,
தப ப்ரஹ்மராக்ஷஸ ஸமஜதா ஹை
வந்தநா கீ சாஂதநீ நே
ஜ்ஞாந குரூ மாநா உஸே।
அதி ப்ரபுல்லித கண்டகித தந-மந வஹீ
கரதா ரஹா அநுபவ கி நப நே பீ
விநத ஹோ மாந லீ ஹை ஸ்ரேஷ்டதா உஸகீ!!
ஔர தப துகுநே பயாநக ஓஜ ஸே
பஹசாந வாலா மந
ஸுமேரீ-பேபிலோநீ ஜந-கதாஓஂ ஸே
மதுர வைதிக ௫சாஓஂ தக
வ தப ஸே ஆஜ தக கே ஸூத்ர சந்தஸ், மந்த்ர, தியோரம,
ஸப ப்ரேமியோஂ தக
கி மார்க்ஸ, ஏஂஜேல்ஸ, ரஸேல, டௗஏந்பீ
கி ஹீடேக்கர வ ஸ்பேஂக்லர, ஸார்த்ர, காஂதீ பீ
ஸபீ கே ஸித்த-அஂதோஂ கா
நயா வ்யாக்யாந கரதா வஹ
நஹாதா ப்ரஹ்மராக்ஷஸ, ஸ்யாம
ப்ராக்தந பாவடீ கீ
உந கநீ கஹராஈயோஂ மேஂ ஸூந்ய।
……யே கரஜதீ, கூஂஜதீ, ஆந்தோலிதா
கஹராஈயோஂ ஸே உட ரஹீ த்வநியாஂ, அதஃ
உத்ப்ராந்த ஸப்தோஂ கே நயே ஆவர்த மேஂ
ஹர ஸப்த நிஜ ப்ரதி ஸப்த கோ பீ காடதா,
வஹ ரூப அபநே பிம்ப ஸே பீ ஜூஜ
விகர்தாகார-கர்தி
ஹை பந ரஹா
த்வநி லட ரஹீ அபநீ ப்ரதித்வநி ஸே யஹாஂ
பாவடீ கீ இந முஂடேரோஂ பர
மநோஹர ஹரீ குஹநீ டேக ஸுநதே ஹைஂ
டகர கே புஷ்ப-தாரே ஸ்வேத
வே த்வநியாஂ!
ஸுநதே ஹைஂ கரோஂதோஂ கே ஸுகோமல பூல
ஸுநதா ஹை உந்ஹே ப்ராசீந ஓதும்பர
ஸுந ரஹா ஹூஂ மைஂ வஹீ
பாகல ப்ரதீகோஂ மேஂ கஹீ ஜாதீ ஹுஈ
வஹ ட்ரேஜிடீ
ஜோ பாவடீ மேஂ அட கயீ।
x x x
கூப ஊஂசா ஏக ஜீநா ஸாஂவலா
உஸகீ அஂதேரீ ஸீடியாஂ…
வே ஏக ஆப்யஂதர நிராலே லோக கீ।
ஏக சடநா ஔ’ உதரநா,
புநஃ சடநா ஔ’ லுடகநா,
மோச பைரோஂ மேஂ
வ சாதீ பர அநேகோஂ காவ।
புரே-அச்சே-பீச கா ஸஂகர்ஷ
வே பீ உக்ரதர
அச்சே வ உஸஸே அதிக அச்சே பீச கா ஸஂகர
கஹந கிஂசித ஸபலதா,
அதி பவ்ய அஸபலதா
…அதிரேகவாதீ பூர்ணதா
கீ வ்யதாஏஂ பஹுத ப்யாரீ ஹைஂ…
ஜ்யாமிதிக ஸஂகதி-கணித
கீ தர்ஷ்டி கே கர்த
பவ்ய நைதிக மாந
ஆத்மசேதந ஸூக்ஷ்ம நைதிக மாந…
…அதிரேகவாதீ பூர்ணதா கீ துஷ்டி கரநா
கப ரஹா ஆஸாந
மாநவீ அஂதர்கதாஏஂ பஹுத ப்யாரீ ஹைஂ!!
ரவி நிகலதா
லால சிந்தா கீ ருதிர-ஸரிதா
ப்ரவாஹித கர தீவாரோஂ பர,
உதித ஹோதா சந்த்ர
வ்ரண பர பாஂத தேதா
ஸ்வேத-தௌலீ பட்டியாஂ
உத்விக்ந பாலோஂ பர
ஸிதாரே ஆஸமாநீ சோர பர பைலே ஹுஏ
அநகிந தஸமலவ ஸே
தஸமலவ-பிந்துஓஂ கே ஸர்வதஃ
பஸரே ஹுஏ உலஜே கணித மைதாந மேஂ
மாரா கயா, வஹ காம ஆயா,
ஔர வஹ பஸரா படா ஹை…
வக்ஷ-பாஂஹேஂ குலீ பைலீஂ
ஏக ஸோதக கீ।
வ்யக்தித்வ வஹ கோமல ஸ்படிக ப்ராஸாத-ஸா,
ப்ராஸாத மேஂ ஜீநா
வ ஜீநே கீ அகேலீ ஸீடியாஂ
சடநா பஹுத முஸ்கில ரஹா।
வே பாவ-ஸஂகத தர்க-ஸஂகத
கார்ய ஸாமஂஜஸ்ய-யோஜித
ஸமீகரணோஂ கே கணித கீ ஸீடியாஂ
ஹம சோட தேஂ உஸகே லிஏ।
உஸ பாவ தர்க வ கார்ய-ஸாமஂஜஸ்ய-யோஜந-
ஸோத மேஂ
ஸப பண்டிதோஂ, ஸப சிந்தகோஂ கே பாஸ
வஹ குரூ ப்ராப்த கரநே கே லிஏ
படகா!!
கிந்து யுக பதலா வ ஆயா கீர்தி-வ்யவஸாயீ
…லாபகாரீ கார்ய மேஂ ஸே தந,
வ தந மேஂ ஸே ஹர்தய-மந,
ஔர, தந-அபிபூத அந்தஃகரண மேஂ ஸே
ஸத்ய கீ ஜாஈஂ
நிரந்தர சிலசிலாதீ தீ।
ஆத்மசேதஸ் கிந்து இஸ
வ்யக்தித்வ மேஂ தீ ப்ராணமய அநபந…
விஸ்வசேதஸ் பே-பநாவ!!
மஹத்தா கே சரண மேஂ தா
விஷாதாகுல மந!
மேரா உஸீ ஸே உந திநோஂ ஹோதா மிலந யதி
தோ வ்யதா உஸகீ ஸ்வயஂ ஜீகர
பதாதா மைஂ உஸே உஸகா ஸ்வயஂ கா மூல்ய
உஸகீ மஹத்தா!
வ உஸ மஹத்தா கா
ஹம ஸரீகோஂ கே லிஏ உபயோக,
உஸ ஆந்தரிகதா கா பதாதா மைஂ மஹத்வ!!
பிஸ கயா வஹ பீதரீ
ஔ’ பாஹரீ தோ கடிந பாடோஂ பீச,
ஐஸீ ட்ரேஜிடீ ஹை நீச!!
பாவடீ மேஂ வஹ ஸ்வயஂ
பாகல ப்ரதீகோஂ மேஂ நிரந்தர கஹ ரஹா
வஹ கோடரீ மேஂ கிஸ தரஹ
அபநா கணித கரதா ரஹா
ஔ’ மர கயா…
வஹ ஸகந ஜாடீ கே கஂடீலே
தம-விவர மேஂ
மரே பக்ஷீ-ஸா
விதா ஹீ ஹோ கயா
வஹ ஜ்யோதி அநஜாநீ ஸதா கோ ஸோ கயீ
யஹ க்யோஂ ஹுஆ!
க்யோஂ யஹ ஹுஆ!!
மைஂ ப்ரஹ்மராக்ஷஸ கா ஸஜல-உர ஸிஷ்ய
ஹோநா சாஹதா
ஜிஸஸே கி உஸகா வஹ அதூரா கார்ய,
உஸகீ வேதநா கா ஸ்ரோத
ஸஂகத பூர்ண நிஷ்கர்ஷோஂ தலக
பஹுஂசா ஸகூஂ।
***
கவிதா ஸஂக்ரஹ ’சாஂத கா முஂஹ டேடா ஹை’ ஸே ஸாபார